Mahkamah Victoria dapati mangsa dikawal pergerakan, makanan, tidur dan tenaga kerjanya; isteri tertuduh sebelum ini dibebaskan selepas bukti terhadapnya didapati tidak mencukupi
MELBOURNE, Australia, 6 September 2026: Seorang lelaki warga Malaysia dijatuhi hukuman penjara enam tahun oleh Mahkamah Daerah Victoria selepas juri mendapati beliau bersalah memperhambakan seorang wanita Indonesia di sebuah rumah di Point Cook, kawasan barat Melbourne.
Chee Kit “Max” Chong, 47, dijatuhi hukuman pada 4 September selepas didapati bersalah atas kesalahan sengaja memiliki seseorang sebagai hamba di bawah undang-undang Persekutuan Australia, selain satu pertuduhan serangan fizikal.
Hakim Michael Cahill menetapkan tempoh minimum empat tahun sebelum Chong layak dipertimbangkan untuk parol.
Kes berkenaan menarik perhatian kerana eksploitasi tersebut bukan berlaku dalam sebuah premis perniagaan ataupun rangkaian jenayah yang terbuka, tetapi di dalam sebuah rumah kediaman biasa di pinggir bandar Melbourne.
Menurut keterangan yang dibentangkan di mahkamah, mangsa merupakan seorang wanita warga Indonesia yang berusia awal 60-an ketika kejadian berlaku. Beliau dipercayai mengenali Chong sejak sekitar 2015 sebelum kemudiannya datang ke Australia.
Satu laporan media Australia menyatakan mereka mula berkenalan di Sabah, ketika wanita berkenaan dikatakan merupakan seorang pastor gereja. Bagaimanapun, setakat maklumat yang dapat disahkan, tidak ada bukti awam yang mencukupi untuk menyatakan bahawa Chong sendiri berasal dari Sabah.
Wanita berkenaan kemudian tinggal bersama keluarga Chong di Point Cook pada awal 2022, pada mulanya bagi membantu keluarga itu selepas kelahiran anak kedua Chong dan isterinya.
Apa yang pada asalnya kelihatan seperti suatu urusan bantuan sementara kemudian berubah menjadi satu keadaan eksploitasi yang serius.
Mahkamah diberitahu bahawa mangsa dikehendaki membersihkan rumah, menjaga anak-anak dan melakukan pelbagai kerja domestik tanpa menerima bayaran sewajarnya.
Chong turut didapati mengawal pergerakan mangsa, menentukan bila beliau boleh makan, di mana beliau boleh tidur serta mengehadkan aksesnya kepada rawatan perubatan.
Keterangan di mahkamah menunjukkan mangsa pada waktu-waktu tertentu terpaksa tidur di tangga ataupun di dalam garaj rumah.
Mahkamah turut mendengar bahawa mangsa mengalami kekurangan makanan dan tidur. Dalam satu keadaan, beliau mendapatkan makanan ringan seperti biskut daripada sebuah badan kebajikan kerana makanan tersebut boleh disembunyikan.
Hakim Cahill ketika menjatuhkan hukuman menyifatkan cara Chong melayan wanita tersebut sebagai kejam dan tidak berperikemanusiaan.
Pendakwa raya turut mengemukakan bukti bahawa Chong menuntut sejumlah wang daripada wanita tersebut dan menggunakan dakwaan berhubung hutang untuk mengekalkan kawalan terhadap dirinya.
Mangsa dikatakan mendapatkan wang daripada ahli keluarganya di Indonesia selain daripada tempat beliau pernah melakukan kerja secara tidak formal.
Di bawah Kanun Jenayah Komanwel Australia, perhambaan tidak semestinya bermaksud seseorang dikurung menggunakan rantai atau berada dalam keadaan seperti gambaran perhambaan pada zaman dahulu.
Undang-undang Australia mentakrifkan perhambaan sebagai keadaan apabila seseorang menjalankan kuasa terhadap orang lain yang menyerupai kuasa pemilikan terhadap seseorang manusia.
Kesalahan sengaja memiliki seorang hamba atau menjalankan kuasa pemilikan seperti itu boleh membawa hukuman maksimum sehingga 25 tahun penjara.
Dalam kes Chong, juri mendapati tahap kawalan yang dikenakan terhadap mangsa sudah melampaui eksploitasi pekerjaan biasa dan mencapai tahap yang memenuhi unsur kesalahan perhambaan di bawah undang-undang Australia.
Kes berkenaan mula terbongkar pada Oktober 2022 selepas mangsa mendapatkan rawatan di sebuah jabatan kecemasan hospital di East Melbourne.
Menurut pihak berkuasa Australia, wanita itu tiba dengan kecederaan fizikal yang ketara dan kelihatan berada dalam keadaan tertekan.
Petugas kesihatan yang mengesyaki sesuatu tidak kena kemudian memaklumkan perkara tersebut kepada pihak berkuasa.
Australian Federal Police kemudiannya menjalankan siasatan terhadap keadaan kehidupan mangsa dan melakukan penggeledahan di sebuah rumah di Point Cook pada 27 Oktober 2022.
Chong kemudiannya ditangkap di tempat kerjanya.
Pada Mei tahun ini, juri mendapati Chong bersalah atas kesalahan memperhambakan wanita tersebut serta satu pertuduhan serangan. Beliau bagaimanapun dibebaskan daripada dua pertuduhan serangan lain.
Isterinya, Angie Yeh Ling Liaw, sebelum itu turut didakwa berhubung kes berkenaan.
Bagaimanapun, adalah penting untuk dijelaskan bahawa Liaw telah dibebaskan daripada pertuduhan.
Pada 7 Mei 2026, Hakim Cahill memutuskan bahawa bukti pihak pendakwaan terhadap Liaw tidak mencukupi dari sudut undang-undang untuk membolehkan kes tersebut diteruskan kepada pertimbangan juri.
Oleh itu, tidak ada sabitan jenayah terhadap Liaw dalam perkara berkenaan.
Mangsa pula meninggal dunia pada April 2024 ketika berusia 63 tahun akibat sebab yang tidak berkaitan dengan kesalahan dilakukan Chong.
Walaupun beliau meninggal dunia sebelum perbicaraan selesai, keterangan yang telah direkodkan sebelumnya dapat digunakan dalam prosiding mahkamah.
Identiti mangsa tidak boleh didedahkan secara terbuka kerana undang-undang Australia memberikan perlindungan tertentu kepada mangsa kesalahan perhambaan dan eksploitasi manusia.
Kes ini turut mendapat perhatian Australian Anti-Slavery Commissioner kerana menunjukkan betapa sukarnya kes perhambaan moden dikesan apabila ia berlaku di dalam rumah persendirian.
Kes tersebut juga memperlihatkan betapa pentingnya peranan doktor, jururawat dan petugas kesihatan dalam mengenal pasti tanda-tanda eksploitasi terhadap seseorang yang mungkin tidak mampu atau takut untuk membuat laporan kepada polis sendiri.
Dalam banyak kes perhambaan moden, mangsa mungkin bergantung kepada pelaku untuk tempat tinggal, makanan, pekerjaan atau status kehidupan harian mereka.
Mangsa yang mempunyai masalah visa ataupun status imigresen yang tidak teratur juga boleh menjadi lebih terdedah kerana takut berurusan dengan pihak berkuasa.
Dalam kes ini, mahkamah diberitahu bahawa wanita tersebut telah melebihi tempoh visa beliau di Australia.
Keadaan itu menjadi antara faktor yang boleh meningkatkan kerentanannya terhadap eksploitasi.
Statistik rasmi Australia menunjukkan laporan berkaitan perhambaan moden terus menjadi perhatian serius pihak penguat kuasa.
Australian Federal Police menerima 420 laporan berkaitan perhambaan moden sepanjang tahun kewangan 2024–2025, angka tahunan tertinggi yang pernah direkodkan setakat tempoh berkenaan.
Kes tersebut termasuk laporan berkaitan pemerdagangan manusia, perkahwinan paksa, perhambaan seksual, buruh paksa dan penghambaan domestik.
Bagi pihak berkuasa Australia, kes Chong menjadi peringatan bahawa perhambaan moden tidak semestinya kelihatan seperti perhambaan pada zaman dahulu.
Ia boleh berlaku apabila seseorang dikawal melalui hutang, ketakutan, pergantungan ekonomi, status imigresen, kawalan makanan, tempat tinggal, pergerakan dan tenaga kerja sehingga mangsa secara praktikal kehilangan kebebasan menentukan kehidupannya sendiri.
Chong dilaporkan berkemungkinan berdepan tindakan deportasi ke Malaysia selepas menjalani hukumannya.
Bagaimanapun, setakat waktu laporan ini disediakan, Sabahan News Online belum menemui pengesahan awam daripada Jabatan Dalam Negeri Australia bahawa satu perintah deportasi muktamad sudah dikeluarkan.
Oleh itu, perkara tersebut wajar dilaporkan sebagai kemungkinan dan bukannya keputusan yang telah disahkan.
Kes ini juga mempunyai satu kaitan dengan Sabah melalui laporan bahawa Chong mula mengenali mangsa di negeri ini.
Namun begitu, tidak ada bukti mencukupi setakat ini untuk menyatakan bahawa Chong merupakan orang Sabah.
Atas sebab itu, beliau lebih tepat dirujuk sebagai warga Malaysia sehingga terdapat rekod rasmi atau bukti lain yang mengesahkan negeri asalnya.
Bagi masyarakat umum, kes ini menunjukkan bagaimana hubungan yang pada mulanya kelihatan seperti hubungan kekeluargaan ataupun persahabatan boleh berubah menjadi satu bentuk eksploitasi apabila seorang individu mula menguasai kebebasan, tenaga kerja, kewangan dan kehidupan harian orang lain.
Di sisi undang-undang Australia, apabila kawalan itu mencapai tahap menyerupai kuasa pemilikan terhadap manusia, ia bukan lagi sekadar isu layanan buruk atau pertikaian pekerjaan.
Ia boleh menjadi jenayah perhambaan moden yang membawa hukuman penjara berat.
Post a Comment