Pelarasan beri kelegaan kepada pengguna di Sabah dan Sarawak, namun kuota 400 liter bukan diberikan secara automatik kepada semua pengguna diesel
KOTA KINABALU, 6 September 2026: Kenaikan semula had kelayakan asas bulanan BUDI MADANI daripada 200 kepada 300 liter mulai 1 September 2026 dijangka memberi sedikit kelegaan kepada pengguna di Sabah dan Sarawak, khususnya mereka yang bergantung kepada kenderaan sendiri untuk perjalanan jauh serta urusan harian.
Bagaimanapun, semakan Sabahan News Online (SNO) terhadap kenyataan rasmi Kementerian Kewangan mendapati laporan bahawa “BUDI Diesel dinaikkan kepada 400 liter” perlu diperjelaskan kerana jumlah 400 liter itu bukan kelayakan automatik untuk semua pengguna diesel.
Menurut Kementerian Kewangan, had kelayakan asas bulanan BUDI MADANI RON95 atau BUDI95 dan BUDI MADANI Diesel telah dinaikkan semula daripada 200 kepada 300 liter sebulan, berkuat kuasa 1 September. Pelarasan itu dibuat secara automatik kepada penerima yang layak.
Bagi pemilik kenderaan diesel persendirian jenis pikap dan jip yang memenuhi syarat, mereka boleh memohon tambahan kelayakan sebanyak 100 liter sebulan. Ini bermakna jumlah kelayakan mereka boleh meningkat daripada 300 kepada 400 liter sebulan.
Pemilik pikap dan jip yang sudah mendapat kelulusan tambahan 100 liter sebelum ini tidak perlu membuat permohonan semula kerana jumlah kelayakan mereka diselaraskan secara automatik kepada 400 liter. Mereka yang layak tetapi belum pernah memohon perlu membuat permohonan melalui sistem BUDI MADANI.
Kementerian Kewangan berkata lebih setengah juta pemilik kenderaan diesel persendirian jenis pikap dan jip di seluruh negara layak memohon tambahan berkenaan.
Pada masa sama, kira-kira 16 juta pengguna menikmati RON95 bersubsidi pada harga RM1.99 seliter, manakala lebih 700,000 pengguna turut layak membeli diesel bersubsidi pada harga RM2.10 seliter.
Walaupun kenaikan kuota itu mendapat perhatian besar di Sabah dan Sarawak, pelarasan kepada 300 liter sebenarnya merupakan dasar nasional dan bukan satu kuota khas yang hanya diberikan kepada kedua-dua wilayah Borneo.
Namun, kepentingannya kepada Sabah dan Sarawak lebih ketara kerana keadaan geografi, jarak perjalanan antara kampung dan bandar serta kebergantungan masyarakat luar bandar dan pedalaman kepada kenderaan sendiri, termasuk kenderaan pacuan empat roda dan diesel.
Kementerian Kewangan sendiri ketika mengumumkan pelarasan itu berkata keputusan tersebut mengambil kira keperluan rakyat yang terpaksa menempuh perjalanan jauh untuk urusan harian, selain peniaga kecil yang bergantung kepada kenderaan untuk mencari rezeki.
Perkara ini sudah lama menjadi isu di Sabah.
Pada Julai lalu, Ahli Dewan Undangan Negeri Kuamut, Datuk Masiung Banah, mencadangkan di Dewan Undangan Negeri Sabah supaya kuota subsidi diesel bagi kawasan luar bandar dinaikkan sehingga 500 liter sebulan.
Beliau berhujah bahawa had 200 liter ketika itu tidak mencukupi untuk masyarakat pedalaman yang perlu menempuh perjalanan berjam-jam untuk mendapatkan perkhidmatan dan keperluan di bandar.
Sebagai contoh, beliau berkata perjalanan pergi balik antara Kuamut dan Kota Kinabalu boleh mengambil masa antara enam hingga tujuh jam.
Cadangan 500 liter itu bagaimanapun belum diterima sebagai dasar kerajaan Persekutuan. Setakat ini, jumlah tertinggi bagi pengguna persendirian yang layak ialah 400 liter, dan itu khusus kepada penerima BUDI Diesel yang mendapat tambahan kelayakan bagi pikap atau jip.
Satu lagi persoalan ialah sejauh mana pengguna yang layak di Sabah sudah memanfaatkan tambahan 100 liter berkenaan.
Pada 22 Ogos lalu, Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Sabah dan Sarawak), Datuk Mustapha Sakmud, berkata kira-kira 120,000 pemilik kenderaan di Sabah layak mendapat tambahan 100 liter BUDI Diesel.
Bagaimanapun, pada waktu itu hanya sekitar 49,000 orang sudah membuat permohonan, menyebabkan kira-kira 71,000 pemilik kenderaan yang layak masih belum memohon.
Mustapha berkata mereka yang layak perlu menggunakan kemudahan tambahan tersebut terlebih dahulu supaya kerajaan mempunyai data penggunaan sebenar sebelum mempertimbangkan sama ada kuota berkenaan perlu dinaikkan lagi.
Keadaan ini menunjukkan bahawa isu BUDI Diesel di Sabah bukan semata-mata mengenai jumlah kuota. Ia turut melibatkan tahap kesedaran, proses permohonan serta sejauh mana sistem tersebut mudah diakses oleh masyarakat luar bandar.
Nilai subsidi yang diterima pengguna juga menjadi lebih ketara berikutan harga minyak tanpa subsidi yang jauh lebih tinggi.
Bagi tempoh 3 hingga 9 September 2026, harga RON95 tanpa subsidi ditetapkan pada RM3.77 seliter, sedangkan penerima BUDI95 yang layak terus membayar RM1.99 seliter.
Ini bermakna kerajaan menanggung perbezaan sebanyak RM1.78 bagi setiap liter, bersamaan kira-kira 47 peratus daripada harga tanpa subsidi.
Bagi diesel pula, harga tanpa subsidi ialah RM4.67 seliter, berbanding RM2.10 seliter bagi penerima BUDI Diesel.
Perbezaannya ialah RM2.57 seliter, atau sekitar 55 peratus daripada harga tanpa subsidi.
Sekiranya seorang penerima BUDI95 menggunakan sepenuhnya tambahan 100 liter yang kini dikembalikan melalui kenaikan daripada 200 kepada 300 liter, nilai perlindungan harga tambahan itu pada kadar semasa adalah kira-kira RM178 sebulan.
Bagi 100 liter diesel tambahan pula, perbezaan antara harga subsidi dan harga tanpa subsidi pada kadar semasa bernilai kira-kira RM257.
Jumlah tersebut bukan bantuan tunai yang dibayar kepada penerima, tetapi nilai perbezaan harga yang ditanggung melalui subsidi kerajaan. Nilainya juga boleh berubah mengikut pergerakan harga bahan api tanpa subsidi.
Penting juga untuk difahami bahawa kenaikan kepada 300 liter bukanlah pengenalan satu kuota baharu.
Had asas BUDI MADANI sebelum ini adalah 300 liter sebelum dikurangkan kepada 200 liter. Oleh itu, keputusan terbaru kerajaan sebenarnya merupakan pengembalian semula had asas kepada 300 liter, bukannya kenaikan kekal daripada struktur asal yang lebih rendah.
Kementerian Kewangan berkata keputusan mengembalikan had berkenaan mengambil kira pengurusan bekalan bahan api yang semakin tersusun, penguatkuasaan lebih tegas, prestasi ekonomi negara serta kemampuan kewangan kerajaan.
Adakah 400 Liter Cukup Untuk Pedalaman Sabah?
Bagi Sabah, persoalan yang lebih besar ialah sama ada had sehingga 400 liter benar-benar mencukupi untuk masyarakat yang tinggal jauh dari pusat bandar.
Keperluan seseorang pengguna di Kota Kinabalu, Sandakan atau Tawau tidak semestinya sama dengan penduduk di kawasan seperti Kuamut, Tongod, Nabawan, Pensiangan atau kawasan pedalaman lain yang memerlukan perjalanan jauh untuk mendapatkan perkhidmatan kesihatan, pendidikan, urusan kerajaan dan bekalan harian.
Namun, setakat ini belum ada data terperinci kerajaan yang diterbitkan kepada umum menunjukkan berapa ramai pengguna di Sabah menggunakan lebih daripada 300 atau 400 liter setiap bulan.
Oleh itu, dakwaan bahawa 400 liter sudah mencukupi untuk semua rakyat Sabah tidak dapat dianggap sebagai fakta. Begitu juga dakwaan bahawa semua penduduk luar bandar memerlukan lebih daripada 400 liter juga tidak boleh disahkan tanpa data penggunaan yang lebih menyeluruh.
Apa yang boleh disahkan ialah wakil rakyat Sabah sudah meminta supaya keperluan wilayah ini dinilai berdasarkan keadaan geografi dan corak perjalanan yang berbeza daripada banyak kawasan di Semenanjung.
Kenaikan semula BUDI MADANI kepada 300 liter dan kemudahan sehingga 400 liter bagi pemilik pikap serta jip diesel yang layak sememangnya memberikan ruang subsidi yang lebih besar berbanding had 200 liter sebelum ini.
Namun, bagi Sabah dan Sarawak, perdebatan mengenai jumlah kuota yang dianggap sesuai dijangka belum berakhir.
Persoalan seterusnya ialah sama ada kerajaan akan menggunakan data penggunaan selepas pelaksanaan kuota baharu ini untuk menentukan satu mekanisme yang lebih fleksibel bagi masyarakat luar bandar dan pedalaman.
Setakat 6 September 2026, belum ada pengumuman rasmi bahawa kerajaan Persekutuan bersetuju dengan cadangan kuota diesel 500 liter sebulan untuk Sabah atau Sarawak.
Justeru, kedudukan yang boleh disahkan ketika ini ialah had asas BUDI MADANI berada pada 300 liter sebulan, manakala pemilik kenderaan diesel persendirian jenis pikap dan jip yang memenuhi syarat serta mendapat kelulusan tambahan boleh menikmati kelayakan sehingga 400 liter sebulan.
Bagi rakyat Sabah, persoalan yang masih perlu dijawab bukan sahaja berapa banyak subsidi diberikan, tetapi sama ada dasar yang sama untuk seluruh negara benar-benar mengambil kira realiti jarak, keadaan jalan raya, akses pengangkutan awam dan kehidupan masyarakat pedalaman Sabah.
Post a Comment