Pelbagai cerita mengenai layanan terhadap kakitangan, hubungan dengan keluarga diraja, penggunaan kedudukan diraja oleh ahli keluarga dan kemungkinan masalah rumah tangga kini beredar di Brunei. Namun sehingga kini, tiada satu pun dakwaan tersebut disahkan secara rasmi sebagai punca sebenar keputusan Sultan.
BANDAR SERI BEGAWAN, 14 Ogos (SNO): Seminggu selepas Sultan Hassanal Bolkiah menitahkan penarikan balik gelaran “Yang Amat Mulia Pengiran Anak Isteri” daripada Pengiran Raabi’atul ‘Adawiyyah binti Pengiran Haji Bolkiah, persoalan terbesar masih belum terjawab: apakah sebenarnya yang telah berlaku sehingga keputusan luar biasa itu dibuat?
Menurut pengumuman Kerajaan Brunei yang diterbitkan Pelita Brunei, gelaran tersebut ditarik balik serta-merta pada 7 Ogos atas titah Sultan Hassanal Bolkiah. Pengiran Raabi’atul ‘Adawiyyah masih dikenal pasti dalam kenyataan itu sebagai isteri kepada Pengiran Muda ‘Abdul Malik.
Alasan rasmi yang diberikan ialah berkaitan “kelakuan-kelakuannya yang tidak melayakkan sebagai pasangan kerabat diraja”, selain dikatakan mencemarkan nama baik serta tidak menghormati Sultan Hassanal Bolkiah, Raja Isteri Pengiran Anak Hajah Saleha dan kerabat diraja.
Media Brunei seperti Media Permata dan Borneo Bulletin turut melaporkan keputusan yang sama berdasarkan pengumuman diraja tersebut.
Namun, pihak Istana tidak menjelaskan apakah “kelakuan-kelakuan” yang dimaksudkan, bila ia berlaku, berapa lama ia berlaku atau sama ada keputusan itu berpunca daripada satu kejadian tertentu ataupun beberapa kejadian.
Kekosongan maklumat inilah yang kemudian membuka ruang kepada pelbagai cerita tidak rasmi, pengalaman peribadi yang tidak dapat disahkan, khabar angin dan dakwaan anonim tersebar dalam kalangan masyarakat Brunei.
SNO menegaskan bahawa bahagian berikut adalah laporan mengenai dakwaan yang sedang beredar dan bukan pengesahan bahawa dakwaan tersebut benar.
Dakwaan Pertama: Hubungan Dengan Raja Isteri Didakwa Sudah Bermasalah
Antara cerita paling serius yang beredar ialah dakwaan bahawa hubungan Pengiran Raabi’atul ‘Adawiyyah dengan Raja Isteri Pengiran Anak Hajah Saleha mengalami ketegangan.
Dalam satu hantaran anonim yang dikongsikan semula di komuniti Reddit r/nasikatok, seorang pengguna mendakwa menerima maklumat yang mengatakan Pengiran Raabi’atul pernah mengeluarkan kata-kata menghina terhadap Raja Isteri serta cuba mempengaruhi anak-anaknya supaya menjauhkan diri daripada datuk dan nenek mereka daripada keluarga diraja.
Tiada bukti, rakaman, saksi bernama atau kenyataan rasmi dikemukakan bagi menyokong dakwaan itu.
Namun dakwaan tersebut mendapat perhatian kerana pengumuman rasmi Sultan sendiri secara khusus menyebut bahawa kelakuan Pengiran Raabi’atul dianggap sebagai tidak menghormati bukan sahaja Sultan, tetapi juga Raja Isteri Pengiran Anak Hajah Saleha dan kerabat diraja.
Persamaan antara bahasa rasmi itu dengan khabar angin berkenaan bagaimanapun tidak boleh dianggap sebagai bukti bahawa cerita tersebut benar.
Dakwaan Kedua: Layanan Terhadap Kakitangan Istana
Beberapa pengguna Reddit turut mendakwa berlaku masalah berhubung cara Pengiran Raabi’atul melayan kakitangan atau pekerja di sekelilingnya.
Seorang pengguna mendakwa pernah mendengar cerita bahawa tidak lama selepas perkahwinannya pada 2015, Pengiran Raabi’atul telah memarahi seorang pembantu rumah dan pekerja tersebut kemudiannya dipindahkan untuk bertugas bersama Raja Isteri.
Seorang lagi pengguna yang mendakwa mempunyai pengetahuan mengenai keadaan “di dalam” pula menulis bahawa mereka yang pernah bekerja di lingkungan berkenaan mengetahui tentang perangainya terhadap kakitangan. Tetapi pengguna itu sendiri mengakui tidak mempunyai butiran lanjut.
Dalam satu perbincangan Reddit yang lain, seorang pengguna membuat dakwaan lebih jauh mengenai layanan terhadap pembantu rumah, penggunaan kedudukan untuk mendapatkan barangan atau layanan dan perbelanjaan berkaitan keluarga. Tiada bukti bebas diberikan bagi dakwaan-dakwaan tersebut.
Oleh itu, dakwaan mengenai layanan terhadap pekerja kekal sebagai maklumat tidak disahkan.
Dakwaan Ketiga: Keluarga Didakwa Menggunakan Hubungan Diraja Untuk Mendapat Layanan Istimewa
Satu lagi tema yang berulang kali muncul dalam perbincangan masyarakat Brunei ialah dakwaan bahawa sesetengah ahli keluarga Pengiran Raabi’atul didakwa menggunakan hubungannya dengan Pengiran Muda ‘Abdul Malik untuk mendapatkan layanan tertentu.
Beberapa pengguna Reddit mendakwa ahli keluarganya pernah menggunakan kedudukan sebagai keluarga kepada isteri seorang putera untuk menuntut layanan seolah-olah mereka sendiri sebahagian daripada keluarga diraja.
Seorang individu, yang mendakwa pernah bekerja di sebuah butik pada 2015, menceritakan pengalaman apabila seorang wanita yang mengaku sebagai ahli keluarga isteri Pengiran Muda ‘Abdul Malik didakwa meminta pemulangan wang selepas membeli pakaian dan kemudian menggunakan hubungan dengan keluarga putera itu apabila permintaannya tidak dilayan.
Cerita tersebut merupakan pengalaman yang diceritakan oleh pengguna anonim dan tidak boleh disahkan secara bebas oleh SNO.
Lebih penting lagi, walaupun sesuatu perbuatan oleh anggota keluarganya benar sekalipun, ia tidak dengan sendirinya membuktikan Pengiran Raabi’atul melakukan kesalahan atau bahawa perkara itulah yang menyebabkan gelarannya ditarik balik.
Beberapa perbincangan anonim turut mendakwa keluarga Pengiran Raabi’atul telah menyebabkan masalah kewangan kepada Pengiran Muda ‘Abdul Malik atau terlalu bergantung kepada kedudukannya.
Seorang pengguna mendakwa masalah keluarga dan kewangan telah berlanjutan sehingga akhirnya Pengiran Muda ‘Abdul Malik dikatakan mengadu mengenai keadaan tersebut kepada bapanya, Sultan Hassanal Bolkiah.
Pengguna lain membuat dakwaan mengenai perbelanjaan hotel, perjalanan serta penggunaan kedudukan diraja untuk mendapatkan barangan atau perkhidmatan.
Namun tiada penyata kewangan, dokumen rasmi, kenyataan daripada Pengiran Muda ‘Abdul Malik atau bukti bebas dikemukakan untuk menyokong cerita tersebut.
Justeru, dakwaan ini perlu diletakkan dalam kategori khabar angin berkredibiliti rendah.
Satu lagi cerita yang muncul ialah dakwaan bahawa pernah berlaku pertikaian dengan sebuah syarikat pembinaan mengenai bayaran bagi kerja di sebuah rumah.
Dua pengguna Reddit mendakwa sebuah syarikat pembinaan pernah mengambil tindakan selepas pembayaran dikatakan tidak dibuat selama satu tempoh.
Bagaimanapun, semakan SNO setakat ini tidak menemui rekod mahkamah Brunei atau laporan media arus perdana yang cukup jelas untuk mengesahkan cerita itu dan menghubungkannya secara langsung dengan Pengiran Raabi’atul.
Oleh itu, SNO tidak dapat mengesahkan sama ada pertikaian itu benar-benar berlaku sebagaimana yang didakwa, siapa sebenarnya pihak yang terlibat atau bagaimana ia berakhir.
Ia tidak wajar digunakan sebagai bukti bahawa perkara tersebut menjadi punca keputusan Sultan.
Antara cerita paling sensasi yang tersebar ialah dakwaan bahawa Pengiran Raabi’atul dan suaminya bertengkar sebelum menuju ke kawasan istana menggunakan kereta berasingan dan bahawa salah sebuah kereta hampir mengenai seorang lagi anggota keluarga diraja.
Cerita tersebut datang daripada seorang pengguna anonim yang sendiri menggunakan istilah “a little birdie told me”, menunjukkan maklumat itu merupakan khabar dengar dan bukannya pengalaman langsung.
Menariknya, seorang pengguna lain dalam perbincangan yang sama segera mempersoalkan kesahihan cerita berkenaan.
SNO tidak menemui sebarang laporan polis, kenyataan Istana atau laporan media Brunei yang mengesahkan insiden seperti itu.
Atas sebab tersebut, dakwaan mengenai kereta sukan itu perlu dianggap sebagai rumor berkredibiliti sangat rendah.
Selepas gelaran tersebut ditarik balik, timbul pula spekulasi bahawa perkahwinan Pengiran Raabi’atul dengan Pengiran Muda ‘Abdul Malik mungkin berdepan masalah atau menuju perceraian.
Beberapa laporan antarabangsa mengakui bahawa khabar angin mengenai kemungkinan perceraian sedang beredar. Namun laporan-laporan tersebut juga tidak membawa bukti bahawa perceraian telah berlaku.
Yang penting, pengumuman rasmi Pelita Brunei pada 7 Ogos masih menyifatkan Pengiran Raabi’atul sebagai isteri Pengiran Muda ‘Abdul Malik.
Setakat 14 Ogos, tiada pengumuman rasmi yang diteliti SNO menyatakan bahawa perkahwinan mereka telah dibubarkan.
Penarikan balik gelaran itu dengan itu tidak boleh disamakan secara automatik dengan perceraian.
Adakah Semua Elaun, Harta dan Keistimewaannya Turut Ditarik?
Perkara ini juga banyak disalah faham dalam media sosial.
Kenyataan rasmi Brunei secara khusus menyatakan bahawa gelaran “Yang Amat Mulia Pengiran Anak Isteri” ditarik balik serta-merta. Ia tidak menyenaraikan penarikan elaun, harta, kediaman, kemudahan keselamatan, aset, perjalanan, wang atau semua darjah kebesaran lain.
Beberapa pengguna media sosial mendakwa elaun atau keistimewaan tertentu turut terjejas, tetapi SNO tidak menemui pengumuman rasmi yang memperincikan perkara tersebut.
Media antarabangsa pula menggunakan istilah lebih luas seperti “stripped of her royal titles”, sementara sebahagian laporan menyatakan anak-anak pasangan itu tidak terjejas.
Namun untuk ketepatan editorial, apa yang pasti daripada sumber primer Brunei ialah penarikan gelaran “Yang Amat Mulia Pengiran Anak Isteri”.
Satu aspek pengumuman rasmi yang menarik perhatian ialah penggunaan perkataan “kelakuan-kelakuannya” dalam bentuk jamak.
Kenyataan itu tidak menyebut “satu kejadian” atau “satu kesalahan”, sebaliknya mengatakan penarikan gelaran berpunca daripada “kelakuan-kelakuannya yang tidak melayakkan sebagai pasangan kerabat diraja”.
Secara linguistik, penggunaan bentuk jamak itu boleh memberi gambaran bahawa keputusan tersebut mungkin berkaitan beberapa bentuk tingkah laku atau satu corak kelakuan yang berlaku dalam tempoh tertentu.
Bagaimanapun, itu hanyalah analisis terhadap bahasa kenyataan rasmi. Ia bukan bukti bahawa semua cerita yang tersebar dalam talian adalah benar.
Satu lagi perkara yang sukar diabaikan ialah keputusan untuk menyebut Raja Isteri Pengiran Anak Hajah Saleha secara khusus dalam pengumuman tersebut.
Sekiranya isu itu hanya berkaitan pelanggaran protokol umum, pihak berkuasa boleh sahaja menyebut nama baik keluarga diraja secara keseluruhan.
Sebaliknya, kenyataan rasmi menyebut tiga pihak: Sultan, Raja Isteri dan kerabat diraja.
Ini membolehkan satu hipotesis yang munasabah tetapi belum disahkan bahawa hubungan atau insiden yang melibatkan Raja Isteri mungkin mempunyai kaitan tertentu dengan keputusan tersebut.
Namun tidak ada bukti rasmi yang membolehkan SNO melangkah lebih jauh daripada itu.
Di tengah-tengah pelbagai khabar angin itu, abang kepada Pengiran Raabi’atul dilaporkan tampil memberi respons.
Menurut Oh! Media, beliau berkata beliau sendiri tidak mempunyai maklumat lanjut mengenai apa yang sedang berlaku kerana hubungan adik-beradik dan komitmen masing-masing menyebabkan mereka tidak kerap bertemu.
Beliau meminta orang ramai mendoakan yang terbaik untuk adiknya serta tidak membuat andaian atau menyebarkan khabar angin yang belum pasti.
Respons tersebut penting kerana sehingga kini tidak ada ahli keluarga terdekat yang secara terbuka mengesahkan cerita mengenai pekerja, masalah kewangan, pertelingkahan keluarga diraja atau insiden kereta yang tersebar dalam talian.
Jadi, Apakah Sebenarnya Punca Gelaran Itu Ditarik Balik?
Berdasarkan semua maklumat yang tersedia, SNO belum dapat mengenal pasti satu kejadian tertentu sebagai punca sebenar.
Apa yang boleh disahkan ialah pihak Istana sendiri membuat tuduhan yang cukup serius bahawa berlaku beberapa kelakuan yang dianggap tidak sesuai bagi pasangan kerabat diraja, mencemarkan nama baik dan tidak menghormati Sultan, Raja Isteri serta kerabat diraja.
Di luar kenyataan rasmi itu, khabar angin yang paling kerap muncul boleh dikelompokkan kepada beberapa tema: hubungan yang didakwa bermasalah dengan Raja Isteri; dakwaan layanan tidak baik terhadap kakitangan; penggunaan atau penyalahgunaan status diraja oleh sesetengah ahli keluarga; isu kewangan dan perbelanjaan; masalah rumah tangga; serta beberapa dakwaan insiden tertentu yang tidak mempunyai bukti bebas.
Kewujudan banyak cerita yang hampir sama mungkin menunjukkan bahawa persepsi negatif mengenai keluarga tersebut telah lama wujud dalam sebahagian masyarakat Brunei.
Tetapi pengulangan sesuatu cerita tidak menjadikannya fakta. Akaun Reddit yang berlainan mungkin mendapatkan cerita daripada sumber WhatsApp atau khabar angin yang sama, dan identiti kebanyakan pengguna tersebut tidak dapat disahkan.
Pada tahap ini, penjelasan yang paling munasabah, tetapi masih dalam kategori analisis, bukan fakta, ialah bahawa penarikan gelaran berkemungkinan berkaitan satu corak hubungan dan tingkah laku yang dianggap oleh Istana telah melampaui batas yang boleh diterima daripada seorang pasangan kepada anggota kanan keluarga diraja.
Hal ini lebih selari dengan perkataan “kelakuan-kelakuannya” dan rujukan serentak kepada Sultan, Raja Isteri serta seluruh kerabat diraja berbanding teori bahawa semuanya berpunca daripada hanya satu kejadian dramatik.
Namun kita masih tidak mengetahui sama ada dakwaan mengenai layanan terhadap pekerja, tingkah laku ahli keluarga, masalah kewangan atau hubungan dengan Raja Isteri mempunyai sebarang kaitan langsung dengan titah tersebut.
Cerita mengenai perlumbaan kereta, pertikaian kontraktor, pemindahan anggota polis, kehilangan semua elaun dan berbagai-bagai teori lain mempunyai tahap pembuktian yang terlalu rendah untuk diterima sebagai fakta.
Penarikan gelaran Pengiran Raabi’atul ‘Adawiyyah adalah fakta rasmi.
Alasan umum yang diberikan Sultan juga merupakan fakta rasmi.
Tetapi cerita mengenai apa sebenarnya yang beliau lakukan masih berada dalam wilayah yang belum disahkan.
Sehingga pihak Istana, Pengiran Muda ‘Abdul Malik, Pengiran Raabi’atul sendiri atau sumber dengan bukti dokumentari tampil memberikan penjelasan, masyarakat hanya mempunyai dua lapisan maklumat: kenyataan rasmi yang sangat ringkas dan sejumlah besar cerita tidak rasmi yang tidak mempunyai tahap pembuktian yang sama.
Atas sebab itu, SNO menerbitkan maklumat tidak rasmi ini bukan sebagai keputusan bahawa mana-mana dakwaan tersebut benar, tetapi untuk menjelaskan kepada pembaca apakah cerita yang sedang beredar, dari mana ia datang dan sejauh mana ia boleh dipercayai.
Setakat 14 Ogos 2026, SNO belum menemui bukti yang membolehkan mana-mana satu dakwaan tidak rasmi tersebut ditetapkan sebagai punca sebenar penarikan gelaran.
Post a Comment