Bantahan tersebut timbul susulan pendirian Pertubuhan Kemanusiaan Masyarakat Antarabangsa Malaysia (MHO) dan beberapa pihak lain yang dilaporkan meminta kerajaan mengkaji semula syarat pemberian MyKAS atas pertimbangan kemanusiaan.
Pihak yang membantah berpendapat bahawa sebarang dasar dokumentasi berskala besar di Sabah tidak boleh dilaksanakan tanpa penelitian ketat dan perundingan bersama Kerajaan Sabah. Mereka bimbang dokumen berkenaan boleh disalah anggap sebagai pengesahan hak tinggal atau menjadi laluan kepada status kewarganegaraan.
Bagaimanapun, semakan terhadap kedudukan undang-undang menunjukkan bahawa beberapa dakwaan yang dikemukakan dalam bantahan tersebut perlu diperjelaskan agar MyKAS tidak disamakan dengan pas imigresen ataupun kewarganegaraan.
Menurut penerangan rasmi JPN, MyKAS merupakan kad pengenalan bagi pemastautin sementara yang dikeluarkan berdasarkan Peraturan 5(3)(c), Peraturan-Peraturan Pendaftaran Negara 1990.
Oleh sebab urusan pendaftaran negara, kewarganegaraan dan orang asing berada dalam bidang kuasa Persekutuan, ketiadaan enakmen khas Sabah tidak semestinya menyebabkan pengeluaran MyKAS di negeri ini tidak sah.
MyKAS bagaimanapun bukan MyKad, bukan pengesahan kewarganegaraan dan tidak dengan sendirinya memberikan taraf pemastautin tetap atau hak mengundi.
Dokumen tersebut juga tidak boleh dianggap sebagai pengganti kepada pas, permit atau kebenaran imigresen yang diwajibkan oleh undang-undang.
Sabah mempunyai kuasa imigresen khas dan luas di bawah Bahagian VII Akta Imigresen 1959/63.
Antara peruntukan penting ialah Seksyen 65 dan 66, yang memberikan peranan kepada Pihak Berkuasa Negeri dalam mengawal pengeluaran pas dan permit tertentu serta kemasukan individu yang tidak dianggap sebagai “belonging to Sabah”.
Kuasa ini merupakan salah satu perlindungan khas yang diberikan kepada Sabah sejak 1963. Oleh itu, pengeluaran MyKAS oleh JPN tidak boleh digunakan untuk mengetepikan keperluan imigresen yang terpakai di Sabah.
Seseorang yang memiliki MyKAS masih perlu mempunyai asas undang-undang yang sah untuk memasuki atau terus berada di Sabah jika pas atau permit imigresen diperlukan.
Walau bagaimanapun, kuasa imigresen Sabah tidak wajar digambarkan sebagai kuasa yang tidak mempunyai sebarang batasan. Akta berkenaan turut menyediakan beberapa pengecualian dan prosedur tertentu dalam struktur perundangan Persekutuan.
Satu lagi perkara yang perlu diperjelaskan ialah status tanpa kewarganegaraan tidak semestinya menjadikan seseorang itu pendatang tanpa izin.
Golongan stateless di Sabah boleh melibatkan beberapa keadaan yang berbeza, termasuk individu yang lahir di Sabah tetapi gagal memperoleh atau membuktikan kewarganegaraan, anak yang menghadapi masalah dokumentasi, pemegang dokumen sementara serta individu yang memasuki negeri ini tanpa kebenaran sah.
Status imigresen setiap individu perlu ditentukan berdasarkan fakta seperti tempat kelahiran, keturunan, cara kemasukan dan dokumen yang dimiliki.
Seksyen 6 Akta Imigresen 1959/63 berkaitan kemasukan serta keberadaan bukan warganegara tanpa permit, pas atau pengecualian yang sah. Peruntukan tersebut tidak bermaksud semua individu stateless secara automatik melakukan kesalahan imigresen.
Malaysia bukan negara pihak kepada Konvensyen Pelarian 1951, Konvensyen Status Orang Tanpa Kewarganegaraan 1954 dan Konvensyen Pengurangan Statelessness 1961.
Oleh itu, kewajipan khusus yang terkandung dalam konvensyen-konvensyen tersebut tidak mengikat Malaysia seperti negara yang telah meratifikasinya.
Konvensyen Geneva 1949 pula berkaitan perlindungan mangsa dalam konflik bersenjata. Ia bukan asas undang-undang biasa bagi urusan pengeluaran MyKAS, status pemastautin atau kewarganegaraan ketika keadaan aman.
Namun, ketiadaan ratifikasi terhadap konvensyen berkenaan tidak bermakna semua tanggungjawab terhadap hak asasi boleh diketepikan. Kerajaan masih tertakluk kepada Perlembagaan Persekutuan, undang-undang pentadbiran serta konvensyen hak asasi lain yang telah diterima Malaysia, termasuk kewajipan tertentu berkaitan kanak-kanak.
Kenyataan bantahan itu turut mencadangkan supaya tindakan undang-undang dipertimbangkan terhadap MHO kerana didakwa mencampuri hak autonomi Sabah dan menimbulkan keresahan awam.
Namun, tindakan sebuah NGO menyampaikan pandangan, mengemukakan memorandum atau mendesak perubahan dasar tidak dengan sendirinya mewujudkan asas untuk saman.
Mana-mana pihak yang mahu membawa tindakan mahkamah perlu mengenal pasti punca tindakan yang sah, menunjukkan kedudukan undang-undang untuk menyaman dan membuktikan bahawa suatu hak telah dilanggar atau kerugian telah berlaku.
MHO juga bukan pihak berkuasa yang mengeluarkan MyKAS. Keputusan berhubung dokumen tersebut dibuat oleh JPN dan Kerajaan Persekutuan.
Sekiranya terdapat keputusan pentadbiran yang didakwa melanggar undang-undang atau kuasa imigresen Sabah, keputusan dan pihak berkuasa awam berkenaan lazimnya perlu diteliti, termasuk melalui proses semakan kehakiman jika memenuhi syarat.
Isu MyKAS di Sabah perlu ditangani secara telus tanpa mencampuradukkan kemanusiaan, kewarganegaraan dan penguatkuasaan imigresen.
Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Sabah wajar menerangkan jumlah penerima, syarat kelayakan, proses tapisan identiti dan keselamatan serta hak sebenar yang diberikan kepada pemegang MyKAS.
Sebarang cadangan memperluas pengeluaran dokumen itu juga perlu dibincangkan bersama Kerajaan Sabah kerana kesannya melibatkan kuasa imigresen, keselamatan, demografi dan keyakinan rakyat tempatan.
Kebimbangan rakyat Sabah terhadap kemungkinan penyalahgunaan dokumen adalah perkara yang wajar diberikan perhatian. Pada masa sama, perbahasan tersebut perlu dibuat berdasarkan fakta dan undang-undang tanpa menganggap semua individu stateless sebagai pendatang tanpa izin.
Pendirian yang lebih kukuh adalah memastikan MyKAS tidak dijadikan laluan belakang kepada kewarganegaraan, hak mengundi atau hak tinggal yang bercanggah dengan undang-undang, sambil memastikan setiap kes kemanusiaan diperiksa secara individu, adil dan telus.
Post a Comment